آزادسازی مدرک دانشگاهی را «بلد» هستید؟

 

تمامی دانشجویان دوره روزانه دانشگاه‌های دولتی به دلیل تحصیل رایگان، به دولت تعهد خدمت دارند و مدرک اصلی آن‎‌ها تا پس از اتمام این تعهد در گرو دانشگاه باقی می‌ماند. دوره این خدمت رایگان به ازای سال‌های تحصیلی و مطابق با منطقه‌ای که در زمان کنکور در آن حضور داشته‌اند محاسبه می‌شود و اگر بدون انجام تعهد خدمت رایگان یا زودتر از اتمام آن به مدرک خود نیاز داشته باشید، باید نسبت به آزادسازی مدرک تحصیلی اقدام کنید.

این مقاله به تمامی روش‌های آزادسازی مدرک برای اپلای، مهاجرت، اشتغال به کار، ارزشیابی مدرک و … می‌پردازد و به شما کمک می‌کند تا با استفاده از نقشه بلد زودتر به ادارات دولتی و سازمان‌هایی برسید که باید برای آزادسازی مدرک به آن‌ها مراجعه کنید.

نحوه محاسبه هزینه آزادسازی مدرک تحصیلی

نحوه محاسبه هزینه آزادسازی مدرک تحصیلی به رشته، تعداد نیمسال‌ها (ترم) تحصیلی، مقطع تحصیلی، نوع دانشگاه (روزانه، شبانه، غیرانتفاعی، پیام نور، آزاد و …) و نوع سهمیه قبولی در کنکور بستگی دارد. 

در ادامه به نحوه محاسبه هزینه آزادسازی مدرک بر اساس سهمیه کنکور می‌پردازیم:

• افرادی که از سهمیه‌های آزاد، منطقه 1، شهدا، جانبازان، ایثارگران، آزادگان و جهاد استفاده کرده باشند، مدت دوره خدمتشان برابر مدت‌زمان تحصیلشان خواهد بود؛ بنابراین مبلغ محاسبه‌شده طبق جدول ارائه‌شده در وب‌سایت وزارت علوم را باید عیناً بپردازند.
• افرادی که از سهمیه‌های مناطق 2،3،4،5، مناطق محروم و عشایر استفاده کرده‌اند، باید به مدت دو برابر زمان تحصیلشان به خدمت بپردازند، بنابراین مبلغ محاسبه‌شده را باید در عدد ۲ ضرب کنند.
• پذیرفته‌شدگان سهمیه استانداری‌ها موظف به گذراندن دوره خدمت به مدت 3 برابر مدت‌زمان تحصیلات خود خواهند بود و از این رو، مبلغ به‌دست‌آمده را باید در عدد ۳ ضرب کنند تا هزینه نهایی آزادسازی مدرک مشخص شود.

پذیرفته‌شدگان دوره‌های شبانه، غیرانتفاعی، پیام نور و همچنین دانشگاه آزاد معمولاً برای دریافت اصل مدرک تحصیلی از دانشگاه فقط ملزم به پرداخت شهریه و تسویه هزینه‌های جانبی مثل هزینه کتابخانه، صندوق رفاه و … هستند؛ مگر این‌که در رشته‌های خاصی مثل پزشکی تحصیل کرده باشند.

همچنین هزینه آزادسازی مدرک تحصیلی دوره روزانه انسانی، علوم پایه، فنی و مهندسی و هنر از پزشکی کمتر است و تحصیل در مقاطع بالا (دکتری و کارشناسی ارشد) هم هزینه آزادسازی مدرک را بالا می‌برد.

6 روش آزادسازی مدرک تحصیلی

اگر قصد آزادسازی مدرک برای اپلای، ورود به بازار کار در داخل یا خارج کشور یا ارزشیابی مدرک را دارید، می‌توانید روش مناسب با شرایط خود را از این بخش انتخاب کنید. برخی از روش‌های مطرح‌ شده پولی و برخی دیگر مجانی (و البته چالشی) هستند. همچنین نحوه و مراحل آزادسازی مدرک دانشگاهی وزارت علوم با وزارت بهداشت تفاوت دارد.

 آزادسازی مدرک دانشگاهی با پرداخت هزینه نقدی

برای اینکه بتوانید مدرک تحصیلی خود را آزاد کنید، باید مبلغی را به حساب سیبای وزارت علوم واریز کنید. همان‌طور که در بخش قبل گفتیم، عوامل سهمیه کنکور، نوع رشته و دانشگاه، تعداد ترم‌های تحصیل و مقطع تحصیلی روی نحوه محاسبه هزینه آزادسازی مدرک دانشگاهی تأثیر می‌گذارند. همچنین باید عامل «سابقه کار» و «طول تعهد خدمت انجام‌شده» را هم به آن‌ها اضافه کنید. هرچه سابقه کار و تعهد خدمت انجام‌شده شما بیشتر باشد، هزینه کمتری برایتان محاسبه خواهد شد.

مدارک موردنیاز برای آزادسازی مدرک تحصیلی با هزینه

مدارک موردنیاز برای لغو تعهد دوره خدمت با استفاده از پرداخت هزینه نقدی عبارت است از:

• برگه تسویه‌حساب از صندوق حساب رفاه دانشجویان
• کپی دانشنامه و نامه لغو تعهد مدرک قبلی (در صورت وجود مدارک قبلی، همین روال طی می‌شود.)
• اصل گواهی موقت همان مقطع
• اصل و کپی کارت پایان خدمت برای آقایان
• اصل و کپی کارت ملی
• گواهی سابقه کار

جدول هزینه‌های آزادسازی مدرک تحصیلی

جدول زیر، هزینه حدودی آزادسازی مدرک تحصیلی در سال 1405-1404 را نشان می‌دهد. هزینه‌های این جدول بر اساس مقطع و گروه تحصیلی تفکیک شده و هزینه تمامی سنوات تحصیلی در آن محاسبه‌شده است. همچنین فارغ‌التحصیلان دوره‌های روزانه رشته‌های پزشکی، باید هزینه‌ای را هم برای خرید آموزش رایگان بپردازند و هزینه پرداخت‌ شده توسط آن‌ها، به عنوان «وثیقه تعهد خدمت» در نظر گرفته می‌شود.

گروه آموزشی	هزینه آزادسازی مدرک بر اساس مقطع تحصیلی
	مقطع کارشناسی (میلیون تومان)	مقطع ارشد (میلیون تومان)	مقطع دکتری (میلیون تومان)
علوم انسانی	۱۵ تا ۳۵	۲۰ تا ۴۵	۳۰ تا ۶۵
علوم پایه	۳۰ تا ۵۰	۴۰ تا ۷۰	۵۰ تا ۸۵
فنی و مهندسی	۴۰ تا ۷۰	۶۰ تا ۹۰	۸۰ تا ۱۲۰
هنر	۳۰ تا ۶۰	۴۰ تا ۸۰	۵۰ تا ۹۰
کشاورزی	۲۰ تا ۴۰	۳۰ تا ۶۰	۴۰ تا ۷۵
دندانپزشکی	–	–	۱۵۰ تا ۲۲۰
پزشکی	–	–	۱۲۰ تا ۲۰۰
داروسازی	–	–	۹۰ تا ۱۵۰

مدت‌زمان آزادسازی مدرک دانشگاهی بعد از پرداخت هزینه

در شرایطی که بتوانید تمامی مدارک موردنیاز را تهیه کنید و مبلغ محاسبه‌شده را بپردازید، آزادسازی مدرک با استفاده از پرداخت نقدی ممکن است حدود 10 تا 60 روز زمان ببرد.

 آزادسازی مدرک با عدم کاریابی

این روش رایگان می‌تواند شما را از پرداخت هزینه‌های گزاف معاف کند؛ اما اگر به مدرک خود نیاز فوری داشته باشید، قابل‌استفاده نیست. همچنین اگر در رشته‌های علوم پزشکی تحصیل کرده باشید، نمی‌توانید از این روش استفاده کنید.

در روش آزادسازی مدرک با عدم کاریابی بعد از فارغ‌التحصیلی در یکی از دفاتر کاریابی رسمی ثبت‌نام می‌کنید و اگر تا 6 ماه برایتان کاری پیدا نشود، نامه‌ای از اداره کار جهت آزادسازی رایگان مدرک و خطاب به دانشگاه دریافت می‌کنید. با این نامه امکان آزادسازی مدرک و دریافت دانشنامه را دارید؛ به شرطی که هنگام آزادسازی مدرک از سامانه سجاد در این سامانه تائید شود.

با کلیک روی لیست دفاتر کاریابی، می‌توانید نزدیک‌ترین مرکز به خود را روی نقشه بلد پیدا کنید.

مهم‌ترین نکات روش آزادسازی مدرک با عدم کاریابی

در ادامه، به مهم‌ترین نکات این روش آزادسازی مدرک تحصیلی اشاره می‌کنیم:

• آقایانی که سربازی خود را گذرانده‌اند باید بعد از یک سال برای این روش اقدام کنند.
• این روش تنها مخصوص افرادی است که سابقه کار رسمی ندارند.
• از آنجا که برای ارائه مدرک عدم پیدا شدن کار، می‌بایست یک سال از فارغ‌التحصیلی گذشته باشد، بهتر است بلافاصله پس از فارغ‌التحصیلی درخواست کاریابی ندهید و صبر کنید تا 6 ماه از فارغ‌التحصیلی شما بگذرد و بعد درخواست بدهید.
• آزادسازی مدرک با عدم کاریابی منجر به لغو تعهد خدمت در دوره تحصیلی قبلی هم می‌شود؛ البته اگر مشغول به تحصیل در دوره بالاتر باشید، نمی‌توانید از این روش استفاده کنید.

مدارک موردنیاز برای ثبت‌نام در مراکز کاریابی رسمی

برای ثبت‌نام در تمامی سایت‌های کاریابی به مدارک زیر نیاز دارید:

• کپی شناسنامه و کارت ملی
• کپی گواهی موقت فارغ‌التحصیلی عکس‌دار از دانشگاه مربوطه
• کپی مدارک دوره‌های آموزشی آزاد یا فنی و حرفه‌ای (در صورت دارا بودن)
• اصل و کپی کارت پایان خدمت یا معافیت دائم (برای آقایان)

آزادسازی مدرک با سابقه بیمه

دانشجویانی که دارای سابقه کاری باشند، می‌توانند با ارائه سوابق بیمه‌ای خود برای لغو تعهد آموزش رایگان اقدام کنند. به ازای هر سال سابقه بیمه، یک سال از مدت تعهد خدمت و به تبع آن هزینه آزادسازی مدرک کم می‌شود.

مهم‌ترین نکات روش آزادسازی مدرک با سابقه بیمه

برای استفاده از این روش برای آزادسازی مدرک تحصیلی، به نکات زیر توجه داشته باشید:

• سابقه کاری باید پس از پایان دوره تحصیلات ثبت شده باشد و اگر در حین تحصیل، کار کرده‌اید و بیمه برایتان رد شده، نمی‌توانید روی آن حساب کنید.
• به منظور آزادسازی مدرک برای اپلای در مقاطع کارشناسی ارشد و بالاتر، باید با بخشی از سابقه کار خود مدرک کارشناسی و با بخش دیگر مدرک مقاطع دیگر را آزاد کنید.
• دوره سربازی جزء سابقه کاری محسوب شده و از تعهد خدمت کم می‌کند.

مدارک لازم برای آزادسازی مدرک با سابقه بیمه

مدارک موردنیاز برای لغو تعهد آموزش رایگان با استفاده از سابقه بیمه شامل فهرست زیر می‌شود:

• اصل گواهی موقت همان مقطع تحصیلی
• برگه تسویه‌حساب از صندوق رفاه دانشجویان
• کپی دانشنامه
• نامه لغو تعهد مقطع قبلی
• گواهی کار معتبر
• لیست پرداخت سابقه بیمه با مهر و امضا
• مدرک احراز شرایط وظیفه عمومی برای آقایان

 آزادسازی مدرک تحصیلی با حکم بازنشستگی

برای دریافت اصل مدرک تحصیلی از دانشگاه، می‌توانید از حکم بازنشستگی معتبر و موردتایید مراجع قانونی ذیصلاح استفاده کنید؛ اما باید مدت‌زمان تعیین‌شده توسط وزارت علوم برای تعهد خدمت را در داخل کشور کار کرده باشید. مثلاً اگر با سهمیه منطقه 2 و 3 در دانشگاه قبول شده باشید، باید سابقه کار شما شامل 8 سال خدمت به دولت در داخل کشور باشد.

 آزادسازی مدرک دانشگاهی با ازکارافتادگی

این روش مخصوص افراد توان یاب و آن‌هایی است که به طور کلی ازکارافتاده محسوب می‌شوند و قادر به انجام کاری نیستند. برای استفاده از این روش، باید از شورای پزشکی دانشگاه علوم پزشکی محل تحصیل خود تأییدیه بگیرید و آن را هنگام آزادسازی مدرک از سامانه سجاد، در این سامانه بارگذاری کنید.

آزادسازی مدرک تحصیلی رشته‌های علوم پزشکی

بر اساس مصوبه وزارت بهداشت، فارغ‌التحصیلان رشته‌های علوم پزشکی که قصد ادامه تحصیل در خارج از کشور را دارند، برای آزادسازی مدرک تحصیلی خود باید مبلغی را به عنوان تضمین به وزارت بهداشت پرداخت کنند تا متعهد شوند بلافاصله بعد از اتمام تحصیل و اخذ مدرک بالاتر به کشور مراجعه و نسبت به انجام تعهدات قانونی در داخل کشور و در مناطق موردنیاز اقدام خواهند کرد.

مهم‌ترین نکات مربوط به آزادسازی مدرک تحصیلی رشته‌های پزشکی

آزادسازی مدرک دانشگاهی رشته‌های پزشکی صرفا با سپردن وثیقه امکان‌پذیر نیست و باید شرایط زیر هم وجود داشته باشد:

• مدت مجاز تحصیل در خارج از کشور مطابق با طول دوره آموزشی رشته موردنظر در دانشگاه مقصد است و در صورت نیاز به طی دوره‌های آموزشی و یا دریافت مهلت جهت اخذ پذیرش، این مهلت حداکثر به مدت ۲ سال با نظر معاونت آموزشی قابل تمدید است.
• همچنین رشته‌‌ای که می‌خواهید در آن تحصیل کنید باید توسط وزارت بهداشت تائید شود؛ لیست رشته‌های موردنیاز نیز از سوی معاونت آموزشی و معاونت درمان وزارت بهداشت اعلام می‌شود.
• متقاضیان ملزم به ادامه تحصیل در رشته‌های مرتبط با رشته فعلی خود هستند و مجاز به ادامه تحصیل بیش از یک مقطع بالاتر از مقطع قبلی خود نیز نخواهند بود.
• مبلغ وثیقه رشته‌های علوم پزشکی در هر رشته و مقطع متفاوت است و باید به‌صورت وثیقه ملکی یا ضمانت‌نامه بانکی همراه با سند تعهد محضری ارائه شود.

مبلغ وثیقه برای آزادسازی مدرک دانشگاهی در رشته پزشکی

فارغ‌التحصیلان رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی در دوره دکتری حرفه‌ای دانشگاه آزاد، دوره‌های شبانه، شعب بین‌الملل و دانشگاه‌های دولتی باید مبلغ۳۰۰ میلیون تومان برای وثیقه اختصاص بدهند و مبلغ ۱۵۰ میلیون تومان نیز هر سال به ازای خدمت طرح از مبالغ وثیقه کسر می‌شود. این در حالی است که مبلغ وثیقه این رشته‌ها، تا پیش از این ۸۰ میلیون تومان بوده است.

فارغ‌التحصیلان رشته داروسازی دوره دکتری حرفه‌ای دانشگاه آزاد باید وثیقه ۲۵۰ میلیون تومانی بدهند و فارغ‌التحصیلان این رشته در دانشگاه‌های دولتی ۳۰۰ میلیون تومان باید بپردازند.

فارغ‌التحصیلان دوره کارشناسی ارشد رشته‌های علوم پزشکی در همه دانشگاه‌ها باید ۲۵۰ میلیون تومان وثیقه بپردازند؛ این مبلغ برای دانشجویان دوره کارشناسی ۲۰۰ میلیون تومان و برای فارغ‌التحصیلان دوره کاردانی دانشگاه آزاد ۱۰۰ میلیون تومان و کاردانی دانشگاه دولتی ۷۵ میلیون تومان است. هنوز در سال 1405 میزان افزایش این مبالغ اعلام نشده است.

مراحل آزادسازی مدرک از سامانه سجاد

در این بخش به مراحل آزادسازی مدرک دانشگاهی از سامانه سجاد وزارت علوم می‌پردازیم. آزادسازی مدرک تحصیلی رشته‌های پزشکی به‌صورت حضوری و با مراجعه به اداره تعهدات دانشگاه انجام می‌شود.

1. ابتدا وارد سامانه سجاد به آدرس portal.saorg.ir شوید.
2. روی ثبت‌نام کلیک کنید.

3. در بخش «خدمات آموزشی»، روی «آزادسازی مدارک» بزنید.

4. اطلاعات شخصی خود را وارد کنید.

5. مدارک خواسته ‌شده را که شامل اسکن پشت و روی کارت ملی، اسکن صفحات شناسنامه، گواهی موقت تحصیلی و برگ یا کارت معافیت از خدمت می‌شود، بارگذاری کنید.

6. یک روش آزادسازی مدرک تحصیلی (با هزینه، عدم کاریابی، سابقه کار، بازنشستگی یا ازکارافتادگی) را انتخاب کنید.

7. در صورت انتخاب روش اول، هزینه محاسبه‌شده را پرداخت کنید.

8. بعد از بررسی اطلاعات واردشده، کد رهگیری دریافت کنید و منتظر تأییدیه وزارت علوم بمانید.

9. دانشنامه و مدرک تحصیلی رسمی خود را درب منزل دریافت کنید.

آزادسازی مدرک تحصیلی؛ گامی مهم برای مهاجرت و کاریابی

در این مطلب به تمامی روش‌های آزادسازی مدرک تحصیلی پرداختیم و نحوه و مراحل آزادسازی مدرک دانشگاهی از سامانه سجاد را هم توضیح دادیم. همچنین گفتیم که در صورت انتخاب روش آزادسازی مدرک با هزینه، مبلغ آن چگونه محاسبه می‌شود. برای پیدا کردن سازمان‌های متولی در این زمینه، مراجعه به دانشگاه‌ها و … می‌توانید نام آن‌ها را در نقشه بلد جستجو کنید تا سریع‌ترین مسیر دسترسی به آن‌ها نمایش داده شود.

سوالات متداول در مورد بهترین آزادسازی مدرک تحصیلی

هزینه آزادسازی مدرک تحصیلی چقدر است؟

این هزینه بر اساس سنوات تحصیل، مقطع و گروه تحصیلی، سهمیه کنکور، سابقه کار، میزان تعهد خدمت انجام‌شده و … محاسبه می‌شود و در سال 1405 چیزی بین 15 تا 220 میلیون تومان است.

آیا آزادسازی مدرک دانشگاهی بدون پرداخت هزینه هم ممکن است؟

بله. با ارائه سابقه کاری مرتبط و هم‌اندازه تعهد خدمت، عدم کاریابی تا یک سال پس از فارغ‌التحصیلی، حکم بازنشستگی و گواهی ازکارافتادگی می‌توانید مدرک خود را رایگان آزاد کنید.

برای آزادسازی مدرک تحصیلی باید به کجا مراجعه کنم؟

برای دریافت اصل مدرک تحصیلی از دانشگاه باید به سامانه سجاد مراجعه کنید. البته این سامانه مخصوص رشته‌های زیرمجموعه وزارت علوم است و برای دریافت مدرک تحصیلی رشته‌های پزشکی باید حضوری مراجعه کنید.